Safra Kesesi Hastalıkları

Safra kesesi gıdaların sindiriminde son derece önemli rol oynayan safranın depolandığı ve barsağa salınmasında rol oynadığı bir organdır. Yediğimiz gıdalar ilk olarak midede sindirime uğradıktan sonra oniki parmak barsağına geçer. İşte bu geçişin olması ile beraber safra kesesi kasılır ve içinde biriktirdiği safranın barsağa akmasını sağlar.

Safra kesesi hastalıkları nelerdir ?

Safra taşı: Safra kesesi içinde taş oluşmasına denilir. Genel olarak şişmanlarda,diyabetiklerde, ileum hastalığı olanlar, doğum kontrol hapı alanlar, aşırı yağlı gıda ile beslenenler, sirozlular ve hemolitik anemili hastalarda sık olarak görülür.

Klinik bulguları:

1-      Asemptomatik olabilir: Gerçektende çoğu tesadüfen ultrasonografi ile saptanır ve hiçbir klinik vermez. Bu vakalarda taşların alınmasına gerek yoktur

2-      Biliyer kolik: Özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan 6 saatten az süren karnın sağ üst kesiminde ağrı olmasıdır. Bu bulgugu olan hastalarda ameliyat planlanabilir

3-      Akut kolesistit: safra kesesinin iltihabı demektir. Hastalarda karın ağrısı, ateş bulantı ve kusma vardır. Hastann hastaneye yatırılmasını ve antibiyotik tedavisi başlanmasını gerektiren acil bir tablodur.

4-      Kronik kolesistit: Yemeklerden sonra   ağrı, şişkinlik, hazımsızlık, gaz gibi şikayetlerin olması ile görülen safra kesesinin kronik (müzmin) iltihabıdır. Bu hastalar mutlaka iyi değerlendirilmeli bu şikayetlere neden olan diğer hastalıklar ekarte edilmeli ve gereken vakalarda ameliyat düşünülmelidir.

5-      Koledok taşı: ana safra kanalına taş düşmesine denilir. Bu vakalarda karnın sağ üst kesiminde ağrıyla beraber, sarılık, kaşıntı, idrar renginde koyulaşma gayta renginde açılma ve pankreatit görülebilir. Acil bir tablodur ve hızla değerlendirilmelidir. Bu vakalarda ERCP işlemi yapılmalı ve taş ana safra kanalından çıkartılmalıdır.

6-      Safra taşı ileusu: Safra kesesindeki taşın barsağa düşmesi ve burada tıkanmaya neden olmasına denilir. Acil müdahale gerektiren bir tablodur.

7-      Kolanjit: Ana safra kanalına taş düşmesi sonucu safra barsağa akamaz. Bu durumda safra mikrop kaparsa buna kolanjit denilir. Hastalarda şiddetli ağrı, sarılık ve yüksek ateş vardır. Hastann hastaneye yatırılması ve bir an önce antibiyotik tedavisi başlanmasını gerektirir. Tedavinin gecikmesi halinde ölümcül olabilir.

Safra yolların hastalıklarının tanısında en değerli yöntem ultrasonografidir. Bu tetkik hem kolay uygulanabilir hemde son derece etkilidir. Safra kesesinde taş olup olmadığını, taşın ana kanala düşüp düşmediğini ve komplikasyon gelişip gelişmediğini gösterir. Diğer tanı yöntemleri ise ERCP, MRCP, Karın tomografisidir. Bunlar seçilmiş vakalarda uygulanmalıdır.